Damla
New member
Personal Computer World adıyla yayımlanan İngiliz bilgisayar dergisi de PCW kısaltmasıyla biliniyordu. Dergi 1978'de yayımlanmaya başladı ve 2009'a kadar devam etti. İlginç biçimde dergi, IBM PC'nin 1981'de ortaya çıkmasından bile önce yayımlanmaya başlamıştı. Vikipedi
Bu ayrıntı bana önemli geldi.
Çünkü bugün “kişisel bilgisayar” dediğimiz kavram sanki her zaman varmış gibi düşünüyoruz. Oysa bir dönem bilgisayarlar büyük, pahalı ve uzmanların erişebildiği makinelerdi. Sonra kişisel bilgisayar fikri güçlendi ve bilgisayar yavaş yavaş evlerin, küçük işletmelerin ve günlük hayatın içine girdi.
Teknolojinin demokratikleşmesi dediğimiz süreç tam da böyle ilerledi.
Bir cihaz yalnızca daha güçlü olduğu için toplumu değiştirmiyor.
İnsanların onu kullanabilmesi, anlayabilmesi ve kendi hayatlarıyla ilişkilendirebilmesi gerekiyor.
PCW hikâyesinin bana öğrettiği şeylerden biri buydu.
Peki PCW “Post-Consumer Waste” İse?
Ertesi gün bu kez elimde bir kâğıt ürün vardı.
Üzerinde PCW ifadesini görünce artık hemen tek bir anlama atlamadım.
Çünkü bağlama bakmayı öğrenmiştim.
Sürdürülebilirlik, ambalaj, kâğıt veya geri dönüşüm konularında PCW büyük ihtimalle Post-Consumer Waste, yani tüketici sonrası atık anlamına gelebilir. Bu kullanım, tüketicinin kullanımından sonra atılmış ve geri kazanım döngüsüne alınabilecek malzemelerle ilgilidir. EPA'nın terminoloji kaydındaki tanım da bu çerçevededir. sor.epa.gov
Bu kavramın toplumsal tarafı da düşündürücü.
Bir ürün mağazadan satın alındığında hikâyesinin bittiğini sanıyoruz.
Oysa aslında ikinci bir hikâye başlıyor.
Ürün kullanılıyor.
Atılıyor.
Toplanıyor.
Ayıklanıyor.
İşleniyor.
Yeni bir ürüne dönüşebiliyor.
Yani “atık” dediğimiz şey her zaman hikâyenin sonu olmayabiliyor.
Bunu düşününce PCW kısaltmasının sadece teknik bir ifade olmadığını hissettim. Bir tüketim alışkanlığını, üretim sistemini ve insanların kaynaklara bakışını da anlatabiliyor.
Aynı Harfler, Farklı Dünyalar
Sonra aklıma şu geldi:
Bir insan “PCW ne demek?” diye sorduğunda neden tek bir cevap bekliyoruz?
Çünkü günlük hayatımızda kısaltmaları bağlamdan okumaya alıştık.
“CPU” dendiğinde bilgisayar aklımıza geliyor.
“DNA” dendiğinde biyoloji.
Ama bazı kısaltmaların dünyası daha karmaşık.
PCW de bunlardan biri.
Kısaltma veri tabanlarında onlarca farklı PCW açılımının bulunması şaşırtıcı değil. Bilgisayar, sağlık, çevre, spor, eğitim, mühendislik ve farklı meslek alanları kendi terminolojilerini oluşturuyor. Kısaltmalar+1
Hatta akıllı ulaşım sistemleri alanında Türkiye Cumhuriyeti Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yayımlanan terimler sözlüğünde PCW, Pedestrian Collision Warning, yani yaya çarpışma/çarpma uyarısı bağlamında kullanılıyor. T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
Yani bir otomotiv veya akıllı ulaşım sistemi belgesinde PCW gördüğünüzde, geri dönüşüm sektöründeki anlamı düşünmek sizi yanlış sonuca götürebilir.
Bu yüzden internette gördüğümüz her kısaltmanın “tek doğru açılımını” aramak bazen hatalı bir yöntem.
Önce şu soruyu sormak gerekiyor:
“Bu ifade nerede kullanılmış?”
Asıl Ders: Bir Sorunu Çözmeden Önce Onu Tanımak
O gece ailece konuşurken babam yine teknik bir ayrıntıya takıldı.
“PCW'nin hangi PCW olduğunu bilmeden cevap veremezsin,” dedi.
Annem hemen ekledi:
“Önce soruyu sorana ne gördüğünü sormak lazım.”
İkisi de haklıydı.
Bir anlamda birkaç saatlik bu küçük araştırma bana iyi bir iletişim dersi verdi.
Bir insan size “PCW ne demek?” diye sorduğunda doğrudan uzun bir tanım vermek yerine “Nerede gördün?” diye sormak çoğu zaman daha doğru olabilir.
Bir bilgisayar forumunda gördüyse başka.
Bir sağlık belgesinde gördüyse başka.
Geri dönüşüm veya kâğıt ürünlerinde gördüyse başka.
Ulaşım teknolojilerinde gördüyse başka.
Bir eski bilgisayarın üzerinde gördüyse bambaşka.
Belki de teknolojinin ve bilginin en önemli özelliklerinden biri bu: Bilgi yalnızca kelimelerin içinde değil, onların kullanıldığı bağlamda da saklı.
Sonunda PCW'nin Benim İçin Anlamı Değişti
Başlangıçta PCW benim için yalnızca üç harfti.
Şimdi ise birkaç farklı dönemi çağrıştırıyor.
Bir yanda 1980'lerin bilgisayar dünyası ve insanların bilgisayarı günlük hayatın içine alma çabası var. Amstrad PCW'nin kelime işlem odaklı tasarımı, bilgisayarların yalnızca uzmanlara ait cihazlar olmaktan çıkıp daha geniş kullanıcı gruplarına ulaşmasındaki dönüşümün küçük örneklerinden biri olarak görülebilir. Vikipedi
Diğer yanda çevre ve tüketim meselesi var. Post-Consumer Waste anlamındaki PCW, tüketilen ürünlerin kullanım sonrasındaki yaşam döngüsünü düşünmeye zorluyor. sor.epa.gov
Bir başka tarafta sağlık, biyoloji, ulaşım ve mühendislik gibi uzmanlık alanlarının kendilerine özgü dili var.
Ve bütün bunların ortasında aslında çok basit bir soru duruyor:
“PCW ne demek?”
Cevap ise:
Tek başına kesin bir anlamı yok. Bağlama göre değişir.
Bence bu, kısaltmanın kendisinden daha değerli bir bilgi.
Çünkü internet çağında bilgiye ulaşmak kolaylaştıkça, doğru bilgiyi yanlış bilgiden ayırmak kadar, doğru bilgiyi doğru bağlama yerleştirmek de önemli hale geldi.
Belki siz de PCW'yi farklı bir yerde gördünüz.
Bir bilgisayarın üzerinde mi?
Bir sağlık raporunda mı?
Bir kâğıt veya ambalaj ürününde mi?
Bir otomobil teknolojisi belgesinde mi?
Yoksa bir forumda, sosyal medya paylaşımında ya da iş yerinizde kullanılan başka bir terimin içinde mi?
İşte bütün hikâye burada tekrar başlıyor.
Çünkü bazen üç harfin anlamını öğrenmek için sözlüğe değil, önce hikâyenin nerede başladığını sormak gerekiyor.
Siz PCW kısaltmasını ilk nerede gördünüz ve hangi anlamda kullanılıyordu?
Belki de bu üç harfin benim karşılaşmadığım başka bir hikâyesini siz biliyorsunuzdur.
Bu ayrıntı bana önemli geldi.
Çünkü bugün “kişisel bilgisayar” dediğimiz kavram sanki her zaman varmış gibi düşünüyoruz. Oysa bir dönem bilgisayarlar büyük, pahalı ve uzmanların erişebildiği makinelerdi. Sonra kişisel bilgisayar fikri güçlendi ve bilgisayar yavaş yavaş evlerin, küçük işletmelerin ve günlük hayatın içine girdi.
Teknolojinin demokratikleşmesi dediğimiz süreç tam da böyle ilerledi.
Bir cihaz yalnızca daha güçlü olduğu için toplumu değiştirmiyor.
İnsanların onu kullanabilmesi, anlayabilmesi ve kendi hayatlarıyla ilişkilendirebilmesi gerekiyor.
PCW hikâyesinin bana öğrettiği şeylerden biri buydu.
Peki PCW “Post-Consumer Waste” İse?
Ertesi gün bu kez elimde bir kâğıt ürün vardı.
Üzerinde PCW ifadesini görünce artık hemen tek bir anlama atlamadım.
Çünkü bağlama bakmayı öğrenmiştim.
Sürdürülebilirlik, ambalaj, kâğıt veya geri dönüşüm konularında PCW büyük ihtimalle Post-Consumer Waste, yani tüketici sonrası atık anlamına gelebilir. Bu kullanım, tüketicinin kullanımından sonra atılmış ve geri kazanım döngüsüne alınabilecek malzemelerle ilgilidir. EPA'nın terminoloji kaydındaki tanım da bu çerçevededir. sor.epa.gov
Bu kavramın toplumsal tarafı da düşündürücü.
Bir ürün mağazadan satın alındığında hikâyesinin bittiğini sanıyoruz.
Oysa aslında ikinci bir hikâye başlıyor.
Ürün kullanılıyor.
Atılıyor.
Toplanıyor.
Ayıklanıyor.
İşleniyor.
Yeni bir ürüne dönüşebiliyor.
Yani “atık” dediğimiz şey her zaman hikâyenin sonu olmayabiliyor.
Bunu düşününce PCW kısaltmasının sadece teknik bir ifade olmadığını hissettim. Bir tüketim alışkanlığını, üretim sistemini ve insanların kaynaklara bakışını da anlatabiliyor.
Aynı Harfler, Farklı Dünyalar
Sonra aklıma şu geldi:
Bir insan “PCW ne demek?” diye sorduğunda neden tek bir cevap bekliyoruz?
Çünkü günlük hayatımızda kısaltmaları bağlamdan okumaya alıştık.
“CPU” dendiğinde bilgisayar aklımıza geliyor.
“DNA” dendiğinde biyoloji.
Ama bazı kısaltmaların dünyası daha karmaşık.
PCW de bunlardan biri.
Kısaltma veri tabanlarında onlarca farklı PCW açılımının bulunması şaşırtıcı değil. Bilgisayar, sağlık, çevre, spor, eğitim, mühendislik ve farklı meslek alanları kendi terminolojilerini oluşturuyor. Kısaltmalar+1
Hatta akıllı ulaşım sistemleri alanında Türkiye Cumhuriyeti Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yayımlanan terimler sözlüğünde PCW, Pedestrian Collision Warning, yani yaya çarpışma/çarpma uyarısı bağlamında kullanılıyor. T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
Yani bir otomotiv veya akıllı ulaşım sistemi belgesinde PCW gördüğünüzde, geri dönüşüm sektöründeki anlamı düşünmek sizi yanlış sonuca götürebilir.
Bu yüzden internette gördüğümüz her kısaltmanın “tek doğru açılımını” aramak bazen hatalı bir yöntem.
Önce şu soruyu sormak gerekiyor:
“Bu ifade nerede kullanılmış?”
Asıl Ders: Bir Sorunu Çözmeden Önce Onu Tanımak
O gece ailece konuşurken babam yine teknik bir ayrıntıya takıldı.
“PCW'nin hangi PCW olduğunu bilmeden cevap veremezsin,” dedi.
Annem hemen ekledi:
“Önce soruyu sorana ne gördüğünü sormak lazım.”
İkisi de haklıydı.
Bir anlamda birkaç saatlik bu küçük araştırma bana iyi bir iletişim dersi verdi.
Bir insan size “PCW ne demek?” diye sorduğunda doğrudan uzun bir tanım vermek yerine “Nerede gördün?” diye sormak çoğu zaman daha doğru olabilir.
Bir bilgisayar forumunda gördüyse başka.
Bir sağlık belgesinde gördüyse başka.
Geri dönüşüm veya kâğıt ürünlerinde gördüyse başka.
Ulaşım teknolojilerinde gördüyse başka.
Bir eski bilgisayarın üzerinde gördüyse bambaşka.
Belki de teknolojinin ve bilginin en önemli özelliklerinden biri bu: Bilgi yalnızca kelimelerin içinde değil, onların kullanıldığı bağlamda da saklı.
Sonunda PCW'nin Benim İçin Anlamı Değişti
Başlangıçta PCW benim için yalnızca üç harfti.
Şimdi ise birkaç farklı dönemi çağrıştırıyor.
Bir yanda 1980'lerin bilgisayar dünyası ve insanların bilgisayarı günlük hayatın içine alma çabası var. Amstrad PCW'nin kelime işlem odaklı tasarımı, bilgisayarların yalnızca uzmanlara ait cihazlar olmaktan çıkıp daha geniş kullanıcı gruplarına ulaşmasındaki dönüşümün küçük örneklerinden biri olarak görülebilir. Vikipedi
Diğer yanda çevre ve tüketim meselesi var. Post-Consumer Waste anlamındaki PCW, tüketilen ürünlerin kullanım sonrasındaki yaşam döngüsünü düşünmeye zorluyor. sor.epa.gov
Bir başka tarafta sağlık, biyoloji, ulaşım ve mühendislik gibi uzmanlık alanlarının kendilerine özgü dili var.
Ve bütün bunların ortasında aslında çok basit bir soru duruyor:
“PCW ne demek?”
Cevap ise:
Tek başına kesin bir anlamı yok. Bağlama göre değişir.
Bence bu, kısaltmanın kendisinden daha değerli bir bilgi.
Çünkü internet çağında bilgiye ulaşmak kolaylaştıkça, doğru bilgiyi yanlış bilgiden ayırmak kadar, doğru bilgiyi doğru bağlama yerleştirmek de önemli hale geldi.
Belki siz de PCW'yi farklı bir yerde gördünüz.
Bir bilgisayarın üzerinde mi?
Bir sağlık raporunda mı?
Bir kâğıt veya ambalaj ürününde mi?
Bir otomobil teknolojisi belgesinde mi?
Yoksa bir forumda, sosyal medya paylaşımında ya da iş yerinizde kullanılan başka bir terimin içinde mi?
İşte bütün hikâye burada tekrar başlıyor.
Çünkü bazen üç harfin anlamını öğrenmek için sözlüğe değil, önce hikâyenin nerede başladığını sormak gerekiyor.
Siz PCW kısaltmasını ilk nerede gördünüz ve hangi anlamda kullanılıyordu?
Belki de bu üç harfin benim karşılaşmadığım başka bir hikâyesini siz biliyorsunuzdur.